GEMINI: Teknoloji için daha fazla alan

GEMINI Evi, aslında bir katı yaşam alanı ve yarım katı teknik odadan oluşan 1,5 katlı bir evdir; bodrum yerine çekmeceler kullanılmaktadır.

Bir evde en az yer kaplayan teknoloji hangisidir? Prizden gelen elektrik. Duvara monte edilmiş, sadece birkaç milimetre kalınlığındaki kızılötesi paneller ve sıcak su için 22 kW’lık bir anlık su ısıtıcısı; hepsi bu kadar. Gaz için biraz daha fazla yer gerekir. Ama hepsi yine de son derece ucuz. Böyle bir propangazlı anlık su ısıtıcısı, Alibaba'da 50 € civarında satılıyor.

Enerji üretimi ve yüksek verimlilik için yer gerekir

2.378 mm x 1.134 mm boyutlarındaki 60 modül, tek başına 160 m²’yi kaplıyor. 30 mm kalınlıkta, bu neredeyse 5 m³’lük bir teknik donanım anlamına geliyor. Buna 160 kWh’lik piller ve invertörler de ekleniyor. Bunlar da oldukça fazla yer kaplıyor. Sadece piller değil, 100 kWh’den itibaren zorunlu olan yangın güvenliği önlemleri de. Teknik odayı 100 mm kalınlığında çelik-mineral yün levhalarla kaplamak, sorunu çözer. Peki, “daha fazla yaşam alanı” ile “teknik ekipmanlar için yeterli alan” arasındaki bu çelişkiyi nasıl önleyebiliriz? Çok basit: Tüm teknik donanımı, yaşam alanının altındaki 1,4 m yüksekliğindeki bir odaya sığdırırsınız. Kimse 1,4 m yüksekliğinde bir yaşam alanı istemez, sorun çözülür. Bu durum nasıl ortaya çıktı? Karayolu trafiğindeki 4 metrelik yükseklik sınırı yüzünden. GEMINI Evi, kurulum yerine 6 parça halinde taşınmalı ve mümkün olanın sınırları sonuna kadar zorlanmalıydı. Yani bir tarafta 2,5 m yüksekliğindeki yaşam alanı, üstünde çatı, altında zemin ve 550 mm yüksekliğindeki römork var. 4 m’lik maksimum yükseklik sınırından geriye kalan kısımla ne yapmalı? Bu düşüncelerden yola çıkılarak, evin altına düşük sıcaklıklı ısı depolama sistemi ve bodrum yerine çekmece sistemi tasarlandı. Elbette, 4 m’lik bir yükseklikte 2 kat yerleştirmek mümkün değil, ancak 1 kat ve teknik donanım için oldukça geniş bir alan sağlanabilir. 40 m³'lük düşük sıcaklıklı ısı depolama tankları da verimliliği artırmaya yönelik bir teknolojidir: Günün en sıcak saatlerinde havadan ısı alınır; bir soğuk dalgası sırasında ise 20°'den 5°'ye düşürülmüş 40 m³ su, 696 kWh ısı stoğu sağlar.

2005'ten 2020'ye kadar Salzburg'da bir günün en sıcak ve en soğuk saatleri arasındaki sıcaklık farkı. Soldan sağa doğru Ocak'tan Aralık'a. Yukarıdan aşağıya doğru 25° ile 0° arasındaki fark.

Sıcak Su Hazırlama

Orada bir su ısıtıcısı var. Buraya musluk suyu giriyor ve ısıtılıyor. Su ısıtıcısı boşalana kadar duş alabilirsiniz. Lejyonella bakterilerini yok etmek için su ısıtıcısındaki tüm suyun düzenli olarak 60°’nin üzerine ısıtılması gerekir. Bu kadar yüksek sıcaklıklarda bir ısı pompasının verim oranı önemli ölçüde düşer. Diğer yöntem ise taze su istasyonudur. Burada sıcak su içeren bir tank ve bir plakalı ısı eşanjörü bulunur. Sıcak su musluğu açılır açılmaz, musluk suyu plakalı ısı eşanjörünün bir tarafından akar; diğer taraftan ise bir pompa vasıtasıyla tanktan gelen su akar. Geleneksel sistemlerde tankta 50° kullanılır. GEMINI evinde ise bu değer 42° olarak tasarlanmıştır. Musluk suyunu 41°’ye ısıtan cömert boyutlarda bir plakalı ısı eşanjörü ve iyi bir ısı yalıtımına sahip büyük bir tank. Peki, 20 cm kalınlığında PIR köpükle kaplanmış 1 m³’lük bir su tankı nasıl olur? Toplam hacim sadece 2,75 m³’dür. Geleneksel bir evde bu kadar küçük bir hacmi sığdırmak imkansızdır.

	GEMINI 1000 l	Premium 500 l
Hacim (litre)	1000	500
Su sıcaklığı	42°	50°
20° civarında ısı kaybı (W cinsinden)	33	80
Yıllık ısı kaybı (kWh)	289	701
Isı pompasının performans katsayısı	3,4	2,9
Yıllık elektrik tüketimi (kWh)	85	242

Bunlar sadece bekleme kaybıdır; sadece depoda sıcak su bulunması için. Aradaki fark, yılda yaklaşık 1.000 km araba sürmeye eşittir. “Premium” ısı yalıtımına sahip 500 litrelik depodan daha pahalı da değildir. Sadece çok daha fazla yer kaplar.

Sıcak Su Hazırlamada Dünya Rekoru

Bu konuda Guinness Rekorlar Kitabı’ndan bir ekiple bir video konferans yaptım: Sıcak su üretimi verimliliğinde dünya rekoru. Buradaki püf noktası: Kışın musluk suyu sadece 5° olabilir. İlk olarak, su, düşük sıcaklıklı ısı deposundan bir plakalı ısı eşanjörü aracılığıyla 15°’ye ısıtılır. Bir sonraki plakalı ısı eşanjörü, ısıtma sistemi için tampon depodan 27° sıcaklıktaki suyu alır. Üçüncü plakalı ısı eşanjörü ise sıcak su hazırlama için 42° sıcaklıktaki depodan ısıyı alır. Böylelikle, ısıtmanın büyük bir kısmı, 42° sıcaklıkta mümkün olandan çok daha iyi verimlilik değerleriyle gerçekleştirilir.

Isı pompasının çalışma döngü sayısı daha az

Eski ısı pompaları sadece açılıp kapatılabiliyordu. Günümüzde yaygın olarak kullanılan ısı pompalarının neredeyse hepsinde bir invertör bulunur. Bu sayede kompresörün devir sayısı kontrol edilir. Ancak 5,6 kW'lık bir ısı pompasının minimum gücü 1,7 kW ise, bu değer yine de çok fazla olabilir. Bu ısı pompasının çeşitli işlevleri vardır: Isıtma, soğutma, sıcak su sağlama ve muhtemelen küçük bir havuzu ısıtma. İyi yalıtılmış bir evde, -10°'de bile 1,7 kW fazla gelebilir. Bu durumda tekrar aralıklı çalıştırma gerekebilir: İnvertör en düşük ayara getirilse bile, yine de açıp kapatmak gerekir. Ne sıklıkta? Günde 10 defadan az olması ideal kabul edilir. Günde 50'den fazla çalıştırma ise kötü bir uygulamadır. Isı pompası en az 1,7 kW ısı veriyorsa ve ısıtma yükü 0,5 kW ise, bu durumda 1,2 kW fazlalık oluşur. Yeterli büyüklükte bir tampon tankı kullanılırsa bu miktar 8 saat yetecek ve bu da günde sadece 3 kez çalışmaya denk gelir. Her şey mümkündür, sadece yer meselesi.

Isı geri kazanımlı havalandırma sistemi

Eski binalarda neredeyse tek çözüm, tek odalı havalandırma sistemi kurmaktır: Biraz daha büyük bir delik testeresiyle duvara 150 mm’lik bir delik açıp havalandırma sistemini buraya monte etmek. Merkezi bir havalandırma sistemi için havalandırma boruları gereklidir. Bunların çapı 200 mm olmalıdır; bu, bakım işlerini büyük ölçüde kolaylaştırır ve gürültü ile elektrik tüketimini en aza indirir. Kim tavana 200 mm'lik bir boruyu bu kadar kolay monte edebilir ki? Yıl boyunca 130 mm'lik borularda 13 W ile 30 W arasındaki fark, sonuçta 150 kWh'dir. Tek oda havalandırmasına kıyasla avantajı şudur: Hava oturma odası ve yatak odasına girer, banyo, tuvalet ve mutfaktan ise dışarı atılır. Buna besleme havası ve egzoz havası odaları denir. İşte havalandırma sistemi ile ilgili videom.

GEMINI Evi aslında

GEMINI Evi aslında 1,5 katlı bir evdir; bir katı yaşam alanı, yarım katı ise bodrum yerine çekmeceli teknik odadan oluşur. Eğer 2 katlı olsaydı, teknik alanın her metrekaresi hakkında hemen tartışmalar başlardı: Bu metrekareyi teknik alan yerine yaşam alanı olarak kullanmak daha iyi olmaz mıydı?

EWG - Enerji Isıtma Garaj

Eski bir evin yenilenmesi sırasında, tüm bu yeni teknolojiler için yeterli alan yoksa ne yapılmalı? 2000 yılında inşa edilmiş bir ahşap ev biliyorum; orada 2 m²’lik bir depo odasında gazlı ısıtma sistemi yer alıyor. Çözüm olarak EWG (Enerji-Isı-Garaj) tasarlandı. Ancak burada da önemli kısıtlamalar var. 11 adet 15 kWh’lik pil yerine sadece 3 adet kullanılabiliyor. Tampon depo için yer yok. Düşük sıcaklıklı ısı deposu yerine, garajın altında 3 ila 9 m derinlikte bir dizi sondaj deliği bulunuyor.

Küçük evler

Birkaç gün önce bir küçük ev projesi dikkatimi çekti: Gastronomi sektöründeki mevsimlik işçiler için 28 m². Çok iyi bir fikir; eskiden mevsimlik işçileri çatı katında ve bodrumda barındırırdık. Sanki “bütün gün çalışan birinin, yaşam konusunda konfor beklentisi olmamalı” gibi bir mantıkla. O kişi sadece yorgunluktan yatağa yığılır ve mesai başlamadan önce tekrar uyandırılır. Bazıları hiçbir bulmacayı çözmeden duramaz, ben de hiçbir enerji bulmacasını çözmeden duramam. Isı pompası, nereye koymalı ve en önemlisi, çok düşük bir ısıtma yükü için nereden bulabilirim? Aşırı büyük bir ısı pompasının sürekli çalışmasını önlemek için kısa sürede PCM’ye (Faz Değişim Malzemeleri) yöneldim. Bu maliyetli bir çözüm, ancak yeriniz yoksa, bu yer açığını ancak daha fazla para harcayarak kapatabilirsiniz. Alibaba’da hazır PCM ısı depoları aramam sonuçsuz kaldı. Bunun yerine, kısa bir süre sonra cep telefonuma İsviçreli bir şirketin reklamı geldi. Hazır PCM depolama üniteleri var. Henüz bir fiyat listesi almadım, ancak Alibaba’dakinden daha yüksek fiyatlar olacağını tahmin ediyorum.

Ev yenileme işleri aranıyor

Şu anda sayıları 4'e ulaştı. Oldukça geniş bir alana yayılmışlar: Burgenland, Elbe, Bremen, İsviçre. Başka projeler de olsa çok sevinirim.

Duvar ısıtıcısının elektronik aksamı: Güç kaynağı, fanlar için PWM kontrol cihazı ve kontrol amaçlı Wi-Fi ve Zigbee özellikli bir mikrobilgisayar.

Biz kimiz? Hissedarlarımız

Biz kimiz? Hissedarlarımız. Eski hissedarlarımızdan ve umarım yakında sayıları artacak olan yeni hissedarlarımızdan bu tür katkıları bekliyorum.

Yeni hissedarlar kazanmak

Şu ana kadar hissedarlarımızın yalnızca %2’si, yeni hissedarların aracılığıyla hissedar olmuştur. Bu oran gelecekte önemli ölçüde artmalıdır. Teklif, doğrudan aracılık için satın alınan hisselerin %10’u, asist için ise %5’idir. Burada “asist” kavramını futbol gibi anlıyorum: Golcuya pas veren kişi, bir asist yapmış olur.